İslâm’ın Dünya’ya Kazandırdığı İlim “Kâğıt”

Dünyada modern matbaacılığın başlangıcını yapan kişi Johannes Gutenberg olarak bilinir. Matbaa devrimi ile kâğıdın seri üretime başlaması büyük ses getirmiş, bu durum fikir hayatına yön vermiştir. Fakat dünyanın ilk kâğıt fabrikasını 794 yılında kurarak, Gutenberg’in matbaayı bulmasına ilham veren ve bu buluşu ile dünyada yeni bir devri başlatan İbn-i Fazıl, maalesef pek bilinmez.

Abbasilerin 17 yıl boyunca vezirliğini yapan İbn-i Fazıl’ın, ilim konusunda devlete büyük katkıları olmuştur. 12 asır
önce dünyada ilk kâğıt fabrikasını kurarak kâğıdın imalini bulmuş ve tüm dünyada ilmin yayılmasını kolaylaştırmıştır. İslâm dünyasında, Kur’an-ı Kerim kâğıtlara yazılarak, bütün coğrafyalara yayıldı. Dünyada ise yeni bir devri başlattı. İlim imali Şam, Trablusgarp, Suriye, Mısır, Tunus, Fas’a kadar yayıldı. Müslümanlar kâğıdın imalini Sicilya ve İspanya’ya kadar getirdi. Oradan Fransa ve İtalya’ya ulaşarak dünyada edebi ve fikir çalışmalarını başlattı.

“Avrupa’ya Getirilen Nimet”

Paris İslâm Enstitüsü profesörlerinden Jacques Risler, “La Civilisaton Arabe” adlı eserinde, İbn-i Fazıl için şunları söyler: “İslâmiyet’in Avrupa’ya getirdiği en hayırlı nimetlerden biri de kâğıttır.” Kâğıt Endüstrileşmeye Başladı
İlmin yaygınlaşması için en önemli araç olan kâğıt, İbn-i Fazıl’ın fabrikasından önce de dünyada çeşitli tekniklerle elde ediliyordu. Fakat kullanılan tekniklerin üretimi zahmetli ve maliyetliydi. İbn-i Fazıl’ın 794’te kurduğu
kâğıt fabrikası, Çinlilerin ipekten yapılan kâğıtlarının, Mısırlıların papirüsünün, parşömenin ve Sümerlerin tabletinin etki alanını bitirmiş ve kâğıt endüstrisine katkı sağlamıştır.

Kâğıdın imali sayesinde pekçok kitap yazılarak, gelecek kuşaklara büyük eserler bırakıldı. Tarih yazarlığı sayesinde
devletlerin varlık mücadeleleri kayıt altına alınmaya başlanıldı. Şehirlerde kütüphaneler kuruldu. Kitapçı dükkânları açıldı. Gutenberg’i matbaa devrimiyle anarken İbn-i Fazıl’ın dünya için yapmış olduğu bu hizmeti unutmamak gerekir.

Bu yazıyı paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir